مطالعه گروهی قرآن

نکاتی مختصر دربارهٔ آیات صفحهٔ ۲۰۴

🔸 بنا به آیهٔ ۱۰۷، از زمان خود پیامبر(ص) استفاده از «مسجد» و دیگر ظواهر دینی برای قدرت گرفتن و غلبه بر مردم وجود داشته است. در این آیه، خداوند ویژگی‌های این مسجد را بر می‌شمرد؛ این مسجدی است که: برای زیان رساندن به مردم ایجاد شده، در پی کفر است، و اعمالی که بر …

نکاتی دربارهٔ نفاق، به بهانهٔ آیهٔ ۱۰۱ سورهٔ توبه (صفحهٔ ۲۰۳)

🔸 «منافقان»، که در آیهٔ ۱۰۱ از آنان سخن به میان آمده، کسانی هستند که در ظاهر مسلمان و در باطن کافرند. به تعبیر آیهٔ ۱۶۷ سورهٔ آل‌عمران: «آنان چیزهایی را می‌گویند که در دل‌هایشان نیست.» معنی کلمهٔ «نفاق» اشاره به خارج شدن دارد، مثلاً خارج شدن از اسلام و وارد شدن به کفر. این …

«ای آرزومندان از درگاه خدا!» (تأملی در آستانۀ عید قربان)

🔸 فردا عید قربان است. «قربان» کردن نعمت، به کارگیری نعمت است برای «تقرب» و نزدیک شدن به پروردگارمان. اما پرسش این است که کدام مسیر ما را به پروردگارمان نزدیک می‌کند؟ و نزدیک شدن به او چه نشانه‌ها و نتایجی دارد؟ 🔸 یک پاسخ معروف برای این پرسش که چه چیز ما را به …

بی‌گزند، به سوی بهشت، در دل آتش (نگاهی به آیۀ 16 سورۀ مائده)

سورۀ مائده، آیۀ 16: يَهدي(1)هدایت، چیزی بیش از نمودنِ راه (راهنمایی) است. هدایت همراه شدن با کسی تا رساندن او به هدف است. گویی که خداوند در تمام این مسیرها با کسانی که خشنودی او را دنبال می‌کنند همراه می‌شود. آیۀ آخر سورۀ عنکبوت را می‌توان مؤید این برداشت دانست: وَالَّذينَ جاهَدوا فينا لَنَهدِيَنَّهُم سُبُلَنا ۚ …

تابلویی از آیات (آیات 62 و 63 سورۀ مائده)

سورۀ مائده، آیات 62 و 63: وَتَرىٰ كَثيرًا مِنهُم يُسارِعونَ فِي الإِثمِ وَالعُدوانِ وَأَكلِهِمُ السُّحتَ ۚ لَبِئسَ ما كانوا يَعمَلونَ و بسیاری از آنان را می‌بینی که در گناه و تجاوز و خوردن مال حرام شتاب می‌ورزند. راستی که بد کارهایی انجام می‌دهند. لَولا يَنهاهُمُ الرَّبّانِيّونَ وَالأَحبارُ عَن قَولِهِمُ الإِثمَ وَأَكلِهِمُ السُّحتَ ۚ لَبِئسَ ما كانوا يَصنَعونَ …

عهد خویش را یاد دار… (پرسش‌هایی دربارۀ آیۀ 7 سورۀ مائده)

🔹 در آیۀ 7 سورۀ مائده می‌خوانیم: [ای کسانی که ایمان آورده‌اید …] نعمتى را كه خدا بر شما ارزانى داشته، و پيمانى را كه شما را به [انجام‌] آن متعهد گردانيده، به ياد آوريد، آنگاه كه گفتيد: «شنيديم و اطاعت كرديم.» و از خدا پروا داريد كه خدا به راز دلها آگاه است. خوب …

کیست که از راه خدا باز می‌دارد؟ (پرسش‌هایی دربارۀ آیۀ 168 سورۀ نساء)

در آیۀ 168 سورۀ نساء می‌خوانیم: إِنَّ الَّذينَ كَفَروا وَصَدّوا عَن سَبيلِ اللَّهِ قَد ضَلّوا ضَلالًا بَعيدًابى‌ترديد، كسانى كه كفر ورزيدند و [مردم را] از راه خدا باز داشتند، به گمراهىِ دور و درازى افتاده‌اند. چنان‌که المیزان نیز متذکر شده، مصداق مهم «باز داشتن از راه خدا» در این آیه، با توجه به آیاتی که …

دین‌داران خیانت‌پیشه را پشتیبان مباش… (نگاهی به آیه 105 سورۀ نساء)

🔸 در آیۀ 105 سورۀ نساء چنین آمده است: إِنّا أَنزَلنا إِلَيكَ الكِتابَ بِالحَقِّ لِتَحكُمَ بَينَ النّاسِ بِما أَراكَ اللَّهُ ۚ وَلا تَكُن لِلخائِنينَ خَصيمًاما این کتاب را به حق بر تو نازل کردیم، تا میان مردم به [موجب‌] آنچه خدا به تو آموخته داوری کنی، و زنهار جانبدار خیانتکاران مباش. داوری به حق بین مردم …

حرکت کنید به سوی خدا و رسول او… (نگاهی به چند سخن در باب هجرت، به بهانۀ آیۀ 97 سورۀ نساء)

در قرآن «هجرت» کلید رهایی است؛ رهایی از ستم و رسیدن به زندگی‌ای که در آن بتوان دین را بدانگونه که شایسته است بر پا داشت. از آیۀ 97 چنین بر می‌آید که زمین خدا وسیع است. او نیز خود خدای «واسع» است. پس، تن دادن به ستم‌های بیرونی و خود را «مستضعف» نامیدن، ستمی …

برخیز به شوق و درد … (نکاتی از تفسیر المیزان در مورد آیۀ 95 سورۀ نساء)

لا يَستَوِي القاعِدونَ مِنَ المُؤمِنينَ غَيرُ أُولِي الضَّرَرِ وَالمُجاهِدونَ في سَبيلِ اللَّهِ بِأَموالِهِم وَأَنفُسِهِم 🔸 كلمۀ «ضرر» به معناى نقصی است كه مانع شخص در امر جهاد شود؛ مثلاً نابینایی و معلولیت و بیماری. و مقصود از جهاد با اموال، انفاق آن در راه خدا و به منظور غلبه بر دشمنان است و مراد از …