🔸 جهاد در راه خدا در سورۀ بقره نقشی کلیدی دارد. از آیۀ 190 است که بحث نبرد در راه خدا مطرح میشود. شاید بتوانیم بگوییم که از اینجا تا انتهای شوره، بحث نبرد در راه خدا، و صورت کلیتر آن، یعنی جهاد در راه خدا در سوره اهمیت کلیدی دارد و مباحث دیگر را …
🔸 در آیۀ 252، تأکید بر اینکه «تو از فرستادگان» هستی از چه جهت اهمیت دارد؟ یک مسیر برای درک این سخن توجه به آیۀ بعد است. خداوند در آیۀ 253 از فرستادگانش سخن میگوید که «بینات»، یعنی دلایل و نشانههایی روشن که مورد فهم همه بود را آوردند. گروهی از مردمی بعد از دیدن …
🔸 دیدیم که آیات 246 تا 251، ذکر ماجرایی از بنیاسرائیل بود برای ترغیب مسلمانان به صبر بر جهاد. آیۀ 251 رهایی زمین از فساد و تباهی را در گرو این میداند که گروهی از مردم، گروهی دیگر دفع کنند و برانند. حکمرانی جالوت سبب فساد زمین است. ستم جالوت مردم را محتاج به نان …
🔸 آیۀ 246، بازگشتی به داستان بنیاسرائیل است، اما این بار در جایی از داستان که بنیاسرائیل قصد دارند وارد نبردی شوند. به خاطر داشته باشیم که زمینۀ این بحث، دعوت خداوند از مسلمانان برای ورود به نبرد در راه خدا و نیز انفاق کردن در این راه بوده است. در تمام آیات قرآن که …
🔸 مرگ، آن چالش بیدرمان زندگی است که وقتی فرا برسد همه چیز را زیر و رو میکند. در یک لحظه به وضوح روشن میشود که هیچ یک از چیزهایی که عادت کردهایم مایۀ ایمنیمان کنیم، مثلاً قدرت بر دیگران، امکانات مالی، روابط حمایتگرانه و …، کاملاً بیفایده هستند. آیۀ 243 داستان گروهی بزرگ از …
🔸 آیۀ 238 در روند متن ناگهانی جلوه میکند؛ یعنی از بحثی که راجع به مسئلۀ طلاق بود وارد بحث نماز میشویم. جالب اینکه در آیات 240 و 241 دوباره به بحث زنانی که شوهر خود را از دست دادهاند و زنانی که از شوهر خود جدا شدهاند باز میگردیم. طبق یک قاعدۀ کلی، نباید …
🔸 آیات 221 تا 242 سورۀ بقره، آیاتی هستند که به رابطۀ زنان و مردان و مسئلۀ ازدواج و طلاق میپردازند. به نظرم یک نکتۀ مهم در این آیات، این است که خود خدا و صفات او، و نیز اخلاق ناشی از ایمان به او، بر قوانین ظاهری کاملاً غلبه دارد. اگر ساده بخواهم بگویم، …
تا آنجا که من متوجه شدهام، در بسیاری از بحثهایی که در مورد آیات 222 و 223 سورۀ بقره وجود دارد به متن خود آیات به اندازه کافی توجه نشده است. متأسفانه، در حواشی این آیهها بحثهای درازدامنی دربارۀ شکل آمیزش زن و مرد مطرح شده، که کاملاً به متن آیات نامرتبط هستند. اگر بخواهیم …
🔸 چنانکه پیشتر گفته شد، مقصود از «قتال»، نبرد مسلمانان در راه دفاع از زندگیِ پاکی بوده که قصد داشتند در سرزمینی جدید برای خود ایجاد کنند. خداوند این نبرد را واجب میداند. «واجب»، از نظر خداوند، واجبی عقلانی است؛ چیزی است که سود آن به خود ما میرسد. در این مورد، مشخص است که …
🔸 در مورد شأن نزول سورۀ ضحی داستانهای متفاوتی وجود دارد. المیزان در ابتدای شروع تفسیر، اشارهای خیلی کلی به این ماجرا کرده است. المیزان سخن بعضی مفسرین را به این مضمون نقل میکند که مدتی نزول وحی به پیامبر(ص) قطع شد و مردم گفتند که پروردگارش او را واگذاشته، و با نزول این سوره …