مطالعه گروهی قرآن

«ای انسان، چه چیز تو را در مورد پروردگار کریمت فریفته کرد؟»

سورهٔ ص، ۱۴-۱۲: پیش از آنان قوم نوح و عاد و فرعون صاحب سپاه، تکذیب [پیامبران را] پیشه کردند * و نیز ثمود و قوم لوط و اصحاب ایکه، این جماعتها * یکایک آنان جز تکذیب پیامبران کاری نکردند، و لذا عقاب من [در حق آنان‌] تحقق یافت‌. در روزگار ما «عبرت» مفهوم خوشنام، یا …

«بیایید تا به رها کردنی نیکو، رهایتان کنم …» (نکته‌ای دربارهٔ آیات ۲۸ و ۲۹ سورهٔ احزاب)

🔸 شاید به نظر آید که فهم برخی از آیات در مورد رابطهٔ پیامبر(ص) و همسرانش، با توجه به شرایط متفاوت زمانهٔ ما، مشکل است. اما برخی از آیات در این مورد کاملاً روشن هستند و می‌توانند پرتویی بر دیگر آیات نیز بیفکنند، از جمله آیات ۲۸ و ۲۹ سورهٔ احزاب: «ای پیامبر به همسرانت …

«آن وعده‌ها دروغ بود؟» (تأملی به بهانهٔ آیهٔ ۱۲ سورهٔ احزاب)

🔸 با نزدیک شدن خطر جنگی بزرگ، برخی مسلمانان به این نتیجه رسیدند که وعدهٔ خدا و رسولش فریب بوده است: و هنگامی که منافقان و کسانی که در دل‌هایشان بیماری است می‌گفتند: «خدا و فرستاده‌اش جز فریب به ما وعده‌ای ندادند.» (آیهٔ ۱۲) گویا آنان گمان می‌کردند خدا وعدۀ یاری بی قید و شرط …

«صادقان را از صدق‌شان باز پرس …» (تأملی در روایت خدا از جنگ احزاب، قسمت اول)

🔸 نبرد احزاب موقعیت بسیار دشواری برای مسلمانان مدینه به حساب می‌آمده است. قریش، توانست متحدان بسیاری را با خود همراه کند و سپاه انبوهی را برای نابود کردن مسلمانان و خاتمه دادن به ماجرای محمد(ص) فراهم کند. در چشم عده‌ای، از جمله عده‌ای از اهل مدینه، این دیگر واقعاً پایان کار مسلمانان بود. آیهٔ …

«کسی را دو قلب در سینه نیست…» (به بهانهٔ آیهٔ ۴ سورهٔ احزاب)

🔸 بنا به آنچه در المیزان آمده، مقصود از «عدم وجود دو قلب در وجود آدمی» این است که کسی نمی‌تواند هم‌زمان به دو امر متضاد اعتقاد داشته باشد و بر اساس آنها زندگی کند. این سخن را باید در ادامهٔ آیات قبل دید، جایی که خداوند رسولش را از تبعیت کافران و منافقان برحذر …

«اینک فراموش می‌شوی…» (به بهانهٔ آیهٔ ۱۴ سورهٔ سجده)

سجده، ۱۴: پس به [سبب] آنکه دیدار این روزتان را از یاد بردید، بچشید؛ ما [نیز] فراموشتان کردیم، و بدانچه انجام می‌دادید عذاب جاودان را بچشید. 🔸 بنا به تفسیر المیزان، «نسیان» چیزی، که به معنی فراموش کردن آن است، به کنایه به معنی بی‌اعتنایی به آن چیز نیز به کار می‌رود و در این …

مسلمان، رسم پدرانت را پیروی مکن! (نکته‌ای به بهانهٔ آیهٔ ۲۱ سورهٔ لقمان)

سورهٔ لقمان، ۲۱: و چون به آنان گفته شود: «آنچه را که خدا نازل کرده پیروی کنید»، می‌گویند: «[نه!] بلکه آنچه که پدرانمان را بر آن یافته‌ایم پیروی می‌کنیم»؛ آیا هر چند شیطان آنان را به سوی عذاب سوزان فرا خواند؟ 🔸 این سخن، فقط سخن کافری که نمی‌خواهد به اسلام بگراید نیست. این سخن، …

«آب را دیدی، نگر در آبِ آب…» (به بهانهٔ آیات ۴۸ تا ۵۱ سورهٔ روم)

🔸 جهان ما جهان «بی‌صاحب» شده است. اگر باران می‌آید، به این علت است که خورشید آب دریاها را بخار کرده و بخار آب متراکم شده و در شرایطی مناسب دوباره به قطرات آب تبدیل شده و فرو باریده (معمولاً هم چندان حواس‌مان به این نیست که ردیف کردن برخی عوامل مؤثر برای رخ دادن …

«یوسفا، آمد رسن، در زن دو دست…» (نکته‌ای در مورد «آیات» خداوند)

🔸 در آیات ۲۰ تا ۲۵ سورهٔ روم، در مورد برخی از «آیات» خداوند صحبت شده است.«آیه» را معمولاً به «نشانه» ترجمه می‌کنند؛ اما نشانۀ چه چیزی؟آیا قرار است از طریق آیه بفهمیم که پروردگارمان کیست؟شاید، اما بین «فهمیدن» و «رسیدن» تفاوت است.«آیه» قرار است ما را به پروردگارمان برساند، نه اینکه فقط او را …

آگاهی راستین را با احسان طلب کن… (نکاتی در مورد آیات ۱۴ تا ۱۹ سورهٔ قصص)

🔸 بنا به تفسیر المیزان، مقصود از «حکم» در آیهٔ ۱۴، قدرت داوری و تشخیص در معارف الهی و امور اخلاقی و آداب اجتماعی است؛ و مقصود از «علم» آگاهی‌ای است که با جهل آمیخته نباشد. خداوند این «حکم» و «علم» را چیزی از جانب خود، و نتیجهٔ «احسان» موسی می‌داند. وعدهٔ خداوند در این …